[{"data":1,"prerenderedAt":223},["ShallowReactive",2],{"chapter:p4ch21:es":3,"chapters:p4:es":43},{"period":4,"chapter":14},{"id":5,"title":6,"titleEn":7,"titleEs":6,"range":8,"rangeEn":8,"rangeEs":8,"cover":9},"p4","Alta Edad Media","Early Middle Ages","476 → 987",{"fileName":10,"filePageUrl":11,"imageUrl":12,"sourceLabel":13},"François Louis Dejuinne 08265 baptême de CLovis.JPG","https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Fran%C3%A7ois%20Louis%20Dejuinne%2008265%20bapt%C3%AAme%20de%20CLovis.JPG","/assets/p4-haut-moyen-age-cover.png","Wikimedia Commons",{"id":15,"title":16,"periodId":5,"html":17,"zooms":18,"thumbnailArtworkId":37,"hasEn":38,"isFallback":39,"coverFit":37,"coverPosition":37,"chronicle":40,"realm":37,"seoDescription":41,"thumbnailUrl":42},"p4ch21","Raúl de Borgoña: rey de los francos entre príncipes y normandos (923–936)","\u003Cp>En \u003Cstrong>923\u003C/strong>, la crisis entre \u003Cstrong>Carlos el Simple\u003C/strong> y la aristocracia llega a un giro decisivo.\u003C/p>\n\u003Cp>El \u003Cstrong>15 de junio de 923\u003C/strong>, cerca de \u003Cstrong>Soissons\u003C/strong>, Carlos se enfrenta a las fuerzas de \u003Cstrong>Roberto I\u003C/strong>. La batalla es brutal: Roberto muere. Pero esa muerte no trae victoria carolingia. Gracias a la intervención de \u003Cstrong>Hugo el Grande\u003C/strong> y \u003Cstrong>Herberto II de Vermandois\u003C/strong>, Carlos es derrotado y obligado a retirarse.\u003C/p>\n\u003Cp>La muerte de Roberto obliga a los grandes a encontrar una solución rápida. Eligen a \u003Cstrong>Raúl de Borgoña\u003C/strong> (Rodolfo), duque poderoso y, sobre todo, \u003Cstrong>yerno de Roberto I\u003C/strong>. La elección asegura continuidad del campo robertiano sin colocar la corona directamente en su heredero principal.\u003C/p>\n\u003Cp>Raúl es ungido el \u003Cstrong>13 de julio de 923\u003C/strong> en \u003Cstrong>Soissons\u003C/strong>. Pero detrás de esta elección, el verdadero pivote del poder es \u003Cstrong>Hugo el Grande\u003C/strong>, conde de París y duque de los francos.\u003C/p>\n\u003Cp>\u003Cimg src=\"https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/33/Karel_Rudolf.jpg\" alt=\"Encarcelamiento de Carlos el Simple y coronación de Raúl de Borgoña\" class=\"kb-img-contain\">\n\u003Cem>Encarcelamiento de Carlos el Simple y coronación de Raúl de Borgoña — Wikimedia Commons\u003C/em>\u003C/p>\n\u003Cp>El nuevo rey hereda una situación frágil. \u003Cstrong>Carlos el Simple\u003C/strong>, aún vivo, sigue siendo amenaza política. Antes de terminar \u003Cstrong>923\u003C/strong>, es capturado por \u003Cstrong>Herberto II de Vermandois\u003C/strong> y encarcelado en \u003Cstrong>Péronne\u003C/strong>.\u003C/p>\n\u003Cp>Al mismo tiempo, el reino sigue bajo presión militar. Partidarios de Carlos, incluidos grupos normandos, amenazan territorios del norte. Hugo, el arzobispo de Reims \u003Cstrong>Seulf\u003C/strong> y Herberto organizan defensa en la orilla izquierda del \u003Cstrong>Oise\u003C/strong>, mientras se pacta tregua hasta primavera de \u003Cstrong>924\u003C/strong>.\u003C/p>\n\u003Cp>Raúl no puede limitarse a estabilizar Francia Occidental. Ya en otoño de \u003Cstrong>923\u003C/strong>, lanza una expedición en \u003Cstrong>Lotaringia\u003C/strong>, asedia y toma \u003Cstrong>Saverne\u003C/strong> con apoyo del obispo de Metz \u003Cstrong>Wigeric\u003C/strong>. El duque \u003Cstrong>Gilberto\u003C/strong> y el arzobispo de Tréveris piden ayuda a \u003Cstrong>Enrique el Pajarero\u003C/strong>, que interviene sin lograr adhesión duradera de los grandes lotaringios.\u003C/p>\n\u003Cp>Tras someter parte de Lotaringia, Raúl gira hacia otro frente clave: \u003Cstrong>Aquitania\u003C/strong>, espacio dominado por príncipes territoriales.\u003C/p>\n\u003Cp>La realeza descansa ahora sobre equilibrio inestable:\u003C/p>\n\u003Cul>\n\u003Cli>un rey en el trono (\u003Cstrong>Raúl\u003C/strong>),\u003C/li>\n\u003Cli>un rey cautivo (\u003Cstrong>Carlos\u003C/strong>),\u003C/li>\n\u003Cli>y príncipes —sobre todo \u003Cstrong>Hugo el Grande\u003C/strong>— capaces de inclinar el poder.\u003C/li>\n\u003C/ul>\n\u003Cp>🔍 \u003Cstrong>\u003Ca href=\"/es/zoom/p4ch21z1\">Zoom – 923: Soissons, Roberto I y unción de Raúl\u003C/a>\u003C/strong>\u003C/p>\n\u003Chr>\n\u003Ch2>🐉 923–926: normandos y guerra permanente\u003C/h2>\n\u003Cp>Desde el inicio, Raúl enfrenta una realidad: los \u003Cstrong>normandos\u003C/strong> están instalados y pueden golpear en varios frentes.\u003C/p>\n\u003Cp>Ya en \u003Cstrong>923\u003C/strong>, muestran su alcance al asediar \u003Cstrong>Clermont\u003C/strong>.\u003C/p>\n\u003Ch3>⚔️ 924: guerra, negociación y defensa local\u003C/h3>\n\u003Cp>En \u003Cstrong>924\u003C/strong>, Raúl intenta estabilizar la situación.\u003C/p>\n\u003Cp>Tras hacer la paz con \u003Cstrong>Guillermo II de Aquitania\u003C/strong>, celebra corte en \u003Cstrong>Autun\u003C/strong> y luego en \u003Cstrong>Chalon\u003C/strong>. Pero la presión vikinga sigue.\u003C/p>\n\u003Cp>\u003Cimg src=\"https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/65/Vicente_Carducho._El_Paular_06.jpg\" alt=\"Guillermo II de Aquitania se somete a Raúl\">\n\u003Cem>Guillermo II de Aquitania se somete a Raúl — Wikimedia Commons\u003C/em>\u003C/p>\n\u003Cp>El \u003Cstrong>6 de diciembre de 924\u003C/strong>, una coalición de condes y obispos derrota duramente al jefe vikingo \u003Cstrong>Ragenold\u003C/strong> en \u003Cstrong>Calaus mons\u003C/strong>.\u003C/p>\n\u003Cp>La victoria muestra una evolución clave: la defensa descansa cada vez más en \u003Cstrong>coaliciones regionales\u003C/strong>.\u003C/p>\n\u003Cp>Al mismo tiempo, Raúl pacta: concede a \u003Cstrong>Rollón\u003C/strong> nuevos territorios, en particular el \u003Cstrong>Bessin\u003C/strong> (y probablemente Maine), para asegurar paz relativa.\u003C/p>\n\u003Ch3>🔥 925: vuelven las incursiones\u003C/h3>\n\u003Cp>La paz es frágil.\u003C/p>\n\u003Cp>En \u003Cstrong>925\u003C/strong>, los normandos rompen tregua y reanudan ofensivas:\u003C/p>\n\u003Cul>\n\u003Cli>saqueo de \u003Cstrong>Amiénois\u003C/strong> y \u003Cstrong>Beauvaisis\u003C/strong>,\u003C/li>\n\u003Cli>incendio de \u003Cstrong>Amiens\u003C/strong> y \u003Cstrong>Arras\u003C/strong>,\u003C/li>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Noyon\u003C/strong> resiste.\u003C/li>\n\u003C/ul>\n\u003Cp>Fuerzas locales responden. Hombres del Bessin y de la región de París, ligados a Hugo el Grande, contraatacan.\u003C/p>\n\u003Cp>Raúl recupera iniciativa en verano, reúne vasallos y toma el castillo normando de \u003Cstrong>Eu\u003C/strong>.\u003C/p>\n\u003Cp>Pero en \u003Cstrong>agosto de 925\u003C/strong>, \u003Cstrong>Hugo el Grande\u003C/strong> firma su propio acuerdo con los normandos, mostrando que la gestión del conflicto no depende solo del rey.\u003C/p>\n\u003Ch3>⚠️ 926: derrota regia y tributo\u003C/h3>\n\u003Cp>En \u003Cstrong>enero de 926\u003C/strong>, Raúl es derrotado en \u003Cstrong>Fauquembergues\u003C/strong> (río \u003Cstrong>Aa\u003C/strong>). Muere \u003Cstrong>Helgaud de Montreuil\u003C/strong> y el rey queda gravemente herido.\u003C/p>\n\u003Cp>Debilitado, Raúl negocia y paga \u003Cstrong>tributo a los vikingos\u003C/strong>: será el último gran tributo pagado en Francia Occidental.\u003C/p>\n\u003Cp>La derrota revela límites del poder regio:\u003C/p>\n\u003Cul>\n\u003Cli>dependencia militar de los grandes,\u003C/li>\n\u003Cli>alianzas inestables,\u003C/li>\n\u003Cli>dificultad para imponer dominio duradero.\u003C/li>\n\u003C/ul>\n\u003Cp>🔍 \u003Cstrong>\u003Ca href=\"/es/zoom/p4ch21z4\">Zoom – 924–930: de Rollón a Guillermo Espada Larga\u003C/a>\u003C/strong>\u003C/p>\n\u003Chr>\n\u003Ch2>⚖️ 926–930: príncipes contra príncipes, reino fragmentado\u003C/h2>\n\u003Cp>Tras 926, el conflicto ya no es solo contra normandos: también entre grandes del reino.\u003C/p>\n\u003Cp>La rivalidad entre \u003Cstrong>Hugo el Grande\u003C/strong> y \u003Cstrong>Herberto II de Vermandois\u003C/strong> se vuelve central. Herberto refuerza su posición explotando un activo mayor: \u003Cstrong>Carlos el Simple\u003C/strong>, a quien libera en \u003Cstrong>927\u003C/strong> y vuelve a reconocer como rey legítimo.\u003C/p>\n\u003Cp>Incluso se alía con normandos del Sena: \u003Cstrong>Guillermo Espada Larga\u003C/strong> rinde homenaje a Carlos.\u003C/p>\n\u003Cp>Raúl interviene. Hay enfrentamiento sobre el \u003Cstrong>Oise\u003C/strong>, pero por mediación de Hugo se logra compromiso.\u003C/p>\n\u003Cp>En \u003Cstrong>928\u003C/strong>, Herberto obtiene \u003Cstrong>Laon\u003C/strong>, plaza estratégica, a cambio de volver al acuerdo. Carlos es nuevamente apartado y devuelto al cautiverio.\u003C/p>\n\u003Cp>Estos hechos muestran que el poder regio queda subordinado a ambiciones principescas.\u003C/p>\n\u003Chr>\n\u003Ch2>⚰️ 929: fin de un rey cautivo\u003C/h2>\n\u003Cp>En \u003Cstrong>929\u003C/strong>, \u003Cstrong>Carlos el Simple\u003C/strong> muere cautivo.\u003C/p>\n\u003Cp>Su muerte cambia la situación: durante años, Herberto podía amenazar con «liberar al carolingio» para presionar a Raúl. Esa palanca desaparece.\u003C/p>\n\u003Cp>Pero esto no fortalece de verdad la autoridad regia. El problema ya no es dinástico, sino \u003Cstrong>estructural\u003C/strong>: el poder está en manos de los príncipes.\u003C/p>\n\u003Cp>🔍 \u003Cstrong>\u003Ca href=\"/es/zoom/p4ch21z2\">Zoom – 929: muerte de Carlos y fin de una palanca\u003C/a>\u003C/strong>\u003C/p>\n\u003Chr>\n\u003Ch2>🧱 930–936: un rey árbitro en un reino de príncipes\u003C/h2>\n\u003Cp>En los años \u003Cstrong>930\u003C/strong>, el reinado de Raúl entra en otra fase. La guerra contra normandos retrocede, pero el reino sigue inestable. El reto principal es \u003Cstrong>político\u003C/strong>.\u003C/p>\n\u003Cp>Raúl actúa como \u003Cstrong>árbitro entre poderes aristocráticos\u003C/strong>, sobre todo entre Hugo el Grande y Herberto II.\u003C/p>\n\u003Ch3>⚖️ 930–932: arbitrar conflictos de grandes\u003C/h3>\n\u003Cp>En \u003Cstrong>930\u003C/strong>, Raúl está en \u003Cstrong>Autun\u003C/strong> (23 de marzo), pero pronto debe intervenir en conflictos del norte.\u003C/p>\n\u003Cp>La rivalidad escala cuando \u003Cstrong>Ernaut de Douai\u003C/strong>, vasallo de Hugo, pasa al campo de Herberto. El rey media. Se acuerda que \u003Cstrong>Bosón\u003C/strong>, hermano de Raúl, recupere \u003Cstrong>Vitry-en-Perthois\u003C/strong>, pero las tensiones reaparecen.\u003C/p>\n\u003Cp>El conflicto degenera:\u003C/p>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Douai\u003C/strong> es asediada y tomada,\u003C/li>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Saint-Quentin\u003C/strong> y \u003Cstrong>Coucy\u003C/strong> cambian de manos,\u003C/li>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Mouzon\u003C/strong> se toma y retoma.\u003C/li>\n\u003C/ul>\n\u003Cp>En \u003Cstrong>931\u003C/strong>, Raúl estrecha alianza con Hugo. Juntos recuperan \u003Cstrong>Reims\u003C/strong> e imponen nuevo arzobispo, \u003Cstrong>Artald\u003C/strong>, reemplazando al hijo de Herberto.\u003C/p>\n\u003Cp>También retoman \u003Cstrong>Laon\u003C/strong>. Herberto busca ayuda de Enrique el Pajarero sin éxito inmediato.\u003C/p>\n\u003Cp>Raúl debe además reprimir revueltas en Borgoña, sofocadas en \u003Cstrong>932\u003C/strong>.\u003C/p>\n\u003Ch3>🌍 932–934: reino fragmentado pero estabilizado\u003C/h3>\n\u003Cp>En \u003Cstrong>932\u003C/strong>, varios príncipes del sur rinden homenaje a Raúl, señal de autoridad aún reconocida.\u003C/p>\n\u003Cp>En el norte, la lucha continúa: Herberto toma plazas; Hugo recupera \u003Cstrong>Amiens\u003C/strong> y \u003Cstrong>Saint-Quentin\u003C/strong>; \u003Cstrong>Péronne\u003C/strong> resiste.\u003C/p>\n\u003Cp>Raúl interviene personalmente y retoma puntos, incluida la abadía de \u003Cstrong>Saint-Médard de Soissons\u003C/strong>.\u003C/p>\n\u003Cp>En \u003Cstrong>933\u003C/strong>, también actúa en el valle del Ródano en apoyo de \u003Cstrong>Charles-Constantine\u003C/strong> en \u003Cstrong>Vienne\u003C/strong> y concede a Guillermo Espada Larga \u003Cstrong>Cotentin\u003C/strong> y \u003Cstrong>Avranchin\u003C/strong>, reforzando duraderamente Normandía.\u003C/p>\n\u003Cp>La guerra contra Herberto continúa sin victoria decisiva. En \u003Cstrong>934\u003C/strong>, tras meses de asedio, se impone armisticio con intervención de Enrique el Pajarero.\u003C/p>\n\u003Ch3>🤝 935: equilibrio de poderes\u003C/h3>\n\u003Cp>El año \u003Cstrong>935\u003C/strong> trae calma relativa.\u003C/p>\n\u003Cp>Raúl reúne a los grandes en un plaid en \u003Cstrong>Soissons\u003C/strong>, luego se encuentra con soberanos vecinos, en especial Enrique el Pajarero y Rodolfo II de Borgoña.\u003C/p>\n\u003Cp>Se concluye un acuerdo mayor:\u003C/p>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Herberto II\u003C/strong> se somete,\u003C/li>\n\u003Cli>se restaura paz entre Herberto y Hugo,\u003C/li>\n\u003Cli>se estabilizan equilibrios territoriales.\u003C/li>\n\u003C/ul>\n\u003Cp>En una carta emitida en \u003Cstrong>Attigny\u003C/strong>, Raúl afirma voluntad de gobernar mediante \u003Cstrong>paz y confianza\u003C/strong>.\u003C/p>\n\u003Ch3>⚰️ 936: fin de un rey-árbitro\u003C/h3>\n\u003Cp>Enfermo, Raúl muere el \u003Cstrong>15 de enero de 936\u003C/strong> en \u003Cstrong>Auxerre\u003C/strong>.\u003C/p>\n\u003Cp>Su reinado no restaura una monarquía fuerte, pero mantiene equilibrio en un reino dominado por príncipes.\u003C/p>\n\u003Cp>🔍 \u003Cstrong>\u003Ca href=\"/es/zoom/p4ch21z3\">Zoom – 931: Reims, Laon y juego de fortalezas\u003C/a>\u003C/strong>\n🔍 \u003Cstrong>\u003Ca href=\"/es/zoom/p4ch21z6\">Zoom – 935: húngaros en Champaña y Borgoña\u003C/a>\u003C/strong>\u003C/p>\n\u003Chr>\n\u003Ch2>⚰️ 936: muerte de Raúl y retorno carolingio\u003C/h2>\n\u003Cp>Raúl muere sin heredero capaz de sucederle de forma duradera.\u003C/p>\n\u003Cp>De nuevo, la decisión recae en los grandes. La figura clave es \u003Cstrong>Hugo el Grande\u003C/strong>, principal «hacedor de reyes».\u003C/p>\n\u003Cp>En lugar de tomar la corona, llama a un carolingio: \u003Cstrong>Luis IV\u003C/strong>, criado en Inglaterra y apodado \u003Cstrong>«de Ultramar»\u003C/strong>.\u003C/p>\n\u003Cp>Esto confirma una realidad: la realeza ya no es poder autónomo, sino función \u003Cstrong>concedida y controlada por la aristocracia\u003C/strong>.\u003C/p>\n\u003Cp>🔍 \u003Cstrong>\u003Ca href=\"/es/zoom/p4ch21z5\">Zoom – 936: Luis IV «de Ultramar», un rey llamado desde fuera\u003C/a>\u003C/strong>\u003C/p>\n\u003Chr>\n\u003Ch2>🧠 Ideas clave\u003C/h2>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>923\u003C/strong>: Raúl es elegido rey de compromiso en un reino fracturado.\u003C/li>\n\u003Cli>\u003Cstrong>923–929\u003C/strong>: guerra y negociación con normandos, integrados gradualmente.\u003C/li>\n\u003Cli>\u003Cstrong>929\u003C/strong>: muere Carlos el Simple; desaparece una palanca carolingia.\u003C/li>\n\u003Cli>\u003Cstrong>años 930\u003C/strong>: el rey gobierna como \u003Cstrong>árbitro\u003C/strong>, dependiente de alianzas aristocráticas.\u003C/li>\n\u003Cli>\u003Cstrong>935\u003C/strong>: victoria sobre húngaros, símbolo de tregua temporal.\u003C/li>\n\u003Cli>\u003Cstrong>936\u003C/strong>: los grandes llaman a \u003Cstrong>Luis IV\u003C/strong>, confirmando una monarquía controlada por élites.\u003C/li>\n\u003C/ul>\n\u003Chr>\n\u003Ch2>Créditos de imágenes\u003C/h2>\n\u003Cul>\n\u003Cli>Portrait of Rudolph of France — François‑Louis Dejuinne, Dominio público, vía Wikimedia Commons\u003C/li>\n\u003Cli>William II of Aquitaine submits to Rudolph — Vincenzo Carducci, Dominio público, vía Wikimedia Commons\u003C/li>\n\u003Cli>Imprisonment of Charles the Simple and the coronation of Rudolph of Burgundy — Karel Rudolf, Dominio público, vía Wikimedia Commons\u003C/li>\n\u003C/ul>\n",[19,22,25,28,31,34],{"id":20,"title":21},"p4ch21z1","923: Soissons, Roberto I y unción de Raúl",{"id":23,"title":24},"p4ch21z2","929: muerte de Carlos el Simple y fin de una palanca",{"id":26,"title":27},"p4ch21z3","931: Reims, Laon y el juego de fortalezas",{"id":29,"title":30},"p4ch21z4","924–930: de Rollón a Guillermo Espada Larga",{"id":32,"title":33},"p4ch21z5","936: Luis IV «de Ultramar», un rey llamado",{"id":35,"title":36},"p4ch21z6","935: húngaros en Champaña y Borgoña","",true,false,"923 à 936","Règne de Raoul : arbitrer entre princes, stabiliser la Normandie, puis succession carolingienne (936). En 923 , la crisis entre Carlos el Simple y la","/assets/covers/cover-p4ch21.jpg",{"period":44,"chapters":48},{"id":5,"title":6,"titleEn":7,"titleEs":6,"range":8,"rangeEn":8,"rangeEs":8,"cover":45,"coverArtworkId":47},{"fileName":37,"filePageUrl":37,"imageUrl":46,"sourceLabel":37},"/assets/carousels/p4/Alma-Tadema The Education of the Children of Clovis.jpg","alma-tadema-the-education-of-the-children-of-clovis",[49,55,62,69,75,81,87,93,100,106,113,119,125,131,137,143,149,155,161,167,173,179,185,191,197,203,209,211,217],{"id":50,"title":51,"periodId":5,"thumbnailUrl":52,"thumbnailArtworkId":37,"hasEn":38,"isFallback":39,"teaser":53,"coverFit":37,"coverPosition":37,"chronicle":54,"realm":37,"ready":38},"p4ch1","Clodoveo: el rey que forjó la Galia","/assets/covers/cover-p4ch1.jpg","Le premier grand roi franc et l'unification de la Gaule.","481 à 511",{"id":56,"title":57,"periodId":5,"thumbnailUrl":58,"thumbnailArtworkId":37,"hasEn":38,"isFallback":39,"teaser":59,"coverFit":37,"coverPosition":37,"chronicle":60,"realm":61,"ready":38},"p4ch2","Teodorico I: heredero del Este (Austrasia)","/assets/covers/cover-p4ch2.jpg","Le partage de 511 et la naissance de l'Austrasie.","511 à 534","Austrasie",{"id":63,"title":64,"periodId":5,"thumbnailUrl":65,"thumbnailArtworkId":37,"hasEn":38,"isFallback":39,"teaser":66,"coverFit":37,"coverPosition":37,"chronicle":67,"realm":68,"ready":38},"p4ch2b","Clodomiro: Orleans y la guerra borgoñona","/assets/covers/cover-p4ch2b.png","División del reino franco tras la muerte de Clodoveo — Fuente: Wikimedia Commons","511 à 524","Orléans",{"id":70,"title":71,"periodId":5,"thumbnailUrl":72,"thumbnailArtworkId":37,"hasEn":38,"isFallback":39,"teaser":66,"coverFit":37,"coverPosition":37,"chronicle":73,"realm":74,"ready":38},"p4ch2c","Childeberto I: París, alianzas y expansión","/assets/covers/cover-p4ch2c.jpg","511 à 558","Paris",{"id":76,"title":77,"periodId":5,"thumbnailUrl":78,"thumbnailArtworkId":37,"hasEn":38,"isFallback":39,"teaser":79,"coverFit":37,"coverPosition":37,"chronicle":80,"realm":61,"ready":38},"p4ch3","Teodeberto I: el rey de Austrasia que mira hacia Roma","/assets/covers/cover-p4ch3.png","Un roi d'Austrasie, entre Méditerranée, monnaie et ambitions italiennes.","534 à 548",{"id":82,"title":83,"periodId":5,"thumbnailUrl":84,"thumbnailArtworkId":37,"hasEn":38,"isFallback":39,"teaser":85,"coverFit":37,"coverPosition":37,"chronicle":86,"realm":61,"ready":38},"p4ch3b","Teodebaldo: un reinado breve en Austrasia","/assets/covers/cover-p4ch3b.png","El reino de los francos en 548 — Fuente: Wikimedia Commons","548 à 555",{"id":88,"title":89,"periodId":5,"thumbnailUrl":90,"thumbnailArtworkId":37,"hasEn":38,"isFallback":39,"teaser":91,"coverFit":37,"coverPosition":37,"chronicle":92,"realm":37,"ready":38},"p4ch4","Clotario I: el último hijo de Clodoveo","/assets/covers/cover-p4ch4.jpg","Rivalités mérovingiennes et retour au royaume unique (558).","511 à 561",{"id":94,"title":95,"periodId":5,"thumbnailUrl":96,"thumbnailArtworkId":37,"hasEn":38,"isFallback":39,"teaser":97,"coverFit":37,"coverPosition":37,"chronicle":98,"realm":99,"ready":38},"p4ch5","Chilperico I: ambición y la faida real","/assets/covers/cover-p4ch5.jpg","Les luttes de pouvoir et la rivalité Frédégonde-Brunehaut après 561.","561 à 584","Neustrie",{"id":101,"title":102,"periodId":5,"thumbnailUrl":103,"thumbnailArtworkId":37,"hasEn":38,"isFallback":39,"teaser":104,"coverFit":37,"coverPosition":37,"chronicle":105,"realm":61,"ready":38},"p4ch5b","Sigeberto I: Austrasia y la guerra entre hermanos","/assets/covers/cover-p4ch5b.jpg","En 561 , murió el rey Clotario I , último hijo de Clodoveo . Como en la generación anterior, su reino se dividió entre sus hijos.","561 à 575",{"id":107,"title":108,"periodId":5,"thumbnailUrl":109,"thumbnailArtworkId":37,"hasEn":38,"isFallback":39,"teaser":110,"coverFit":37,"coverPosition":37,"chronicle":111,"realm":112,"ready":38},"p4ch5c","Gontrán: Borgoña y arbitraje merovingio","/assets/covers/cover-p4ch5c.jpg","Tras la muerte del rey Clotario I en 561 , el reino franco volvió a dividirse entre sus hijos.","561 à 592","Bourgogne",{"id":114,"title":115,"periodId":5,"thumbnailUrl":116,"thumbnailArtworkId":37,"hasEn":38,"isFallback":39,"teaser":117,"coverFit":37,"coverPosition":37,"chronicle":118,"realm":74,"ready":38},"p4ch5d","Cariberto I: París y un reinado breve","/assets/covers/cover-p4ch5d.png","En 561 , tras la muerte del rey Clotario I , el reino franco se dividió entre sus hijos según la tradición merovingia.","561 à 567",{"id":120,"title":121,"periodId":5,"thumbnailUrl":122,"thumbnailArtworkId":37,"hasEn":38,"isFallback":39,"teaser":123,"coverFit":37,"coverPosition":37,"chronicle":124,"realm":37,"ready":38},"p4ch6","Clotario II: el superviviente y el unificador","/assets/covers/cover-p4ch6.png","La fin de la Faide royale et la réunification du royaume franc.","584 à 629",{"id":126,"title":127,"periodId":5,"thumbnailUrl":128,"thumbnailArtworkId":37,"hasEn":38,"isFallback":39,"teaser":129,"coverFit":37,"coverPosition":37,"chronicle":130,"realm":37,"ready":38},"p4ch7","Dagoberto I: el último gran rey merovingio","/assets/covers/cover-p4ch7.png","L'âge d'or mérovingien, Saint Éloi et la fondation de Saint-Denis.","629 à 639",{"id":132,"title":133,"periodId":5,"thumbnailUrl":134,"thumbnailArtworkId":37,"hasEn":38,"isFallback":39,"teaser":135,"coverFit":37,"coverPosition":37,"chronicle":136,"realm":37,"ready":38},"p4ch8","Los mayordomos de palacio: desplazamiento del poder (639–687)","/assets/covers/cover-p4ch8.jpg","Après Dagobert, la réalité du pouvoir passe aux maires du palais.","639 à 687",{"id":138,"title":139,"periodId":5,"thumbnailUrl":140,"thumbnailArtworkId":37,"hasEn":38,"isFallback":39,"teaser":141,"coverFit":37,"coverPosition":37,"chronicle":142,"realm":37,"ready":38},"p4ch9","Pipino de Herstal: príncipe de los francos (687–714)","/assets/covers/cover-p4ch9.png","Après Tertry, Pépin de Herstal gouverne comme l'homme fort du royaume.","687 à 714",{"id":144,"title":145,"periodId":5,"thumbnailUrl":146,"thumbnailArtworkId":37,"hasEn":38,"isFallback":39,"teaser":147,"coverFit":37,"coverPosition":37,"chronicle":148,"realm":37,"ready":38},"p4ch10","Carlos Martel: gobernar sin corona (714–741)","/assets/covers/cover-p4ch10.png","Après 714, Charles Martel devient l'homme fort du royaume franc.","714 à 741",{"id":150,"title":151,"periodId":5,"thumbnailUrl":152,"thumbnailArtworkId":37,"hasEn":38,"isFallback":39,"teaser":153,"coverFit":37,"coverPosition":37,"chronicle":154,"realm":37,"ready":38},"p4ch11","Pipino el Breve: del poder real a la corona (741–768)","/assets/covers/cover-p4ch11.png","Après 741, Pépin transforme le pouvoir pépinide en royauté.","741 à 768",{"id":156,"title":157,"periodId":5,"thumbnailUrl":158,"thumbnailArtworkId":37,"hasEn":38,"isFallback":39,"teaser":159,"coverFit":37,"coverPosition":37,"chronicle":160,"realm":37,"ready":38},"p4ch12","Carlomagno: heredar, conquistar, cambiar de escala (768–814)","/assets/covers/cover-p4ch12.png","Après 768, Charlemagne unifie le pouvoir et change d’échelle.","768 à 814",{"id":162,"title":163,"periodId":5,"thumbnailUrl":164,"thumbnailArtworkId":37,"hasEn":38,"isFallback":39,"teaser":165,"coverFit":37,"coverPosition":37,"chronicle":166,"realm":37,"ready":38},"p4ch13","Luis el Piadoso: el imperio puesto a prueba (814–840)","/assets/covers/cover-p4ch13.png","À partir de 814, Louis le Pieux tente de maintenir l’unité impériale face aux crises successorales.","814 à 840",{"id":168,"title":169,"periodId":5,"thumbnailUrl":170,"thumbnailArtworkId":37,"hasEn":38,"isFallback":39,"teaser":171,"coverFit":37,"coverPosition":37,"chronicle":172,"realm":37,"ready":38},"p4ch14","Carlos el Calvo: el nacimiento de Francia Occidental (840–877)","/assets/covers/cover-p4ch14.png","Après 840, la Francie occidentale se stabilise entre guerre civile, Vikings et pouvoirs locaux.","840 à 877",{"id":174,"title":175,"periodId":5,"thumbnailUrl":176,"thumbnailArtworkId":37,"hasEn":38,"isFallback":39,"teaser":177,"coverFit":37,"coverPosition":37,"chronicle":178,"realm":37,"ready":38},"p4ch15","Luis el Tartamudo: un reinado breve, un reino frágil (877–879)","/assets/covers/cover-p4ch15.png","Après 877, Louis le Bègue hérite d’un royaume fragilisé et doit composer avec les grands.","877 à 879",{"id":180,"title":181,"periodId":5,"thumbnailUrl":182,"thumbnailArtworkId":37,"hasEn":38,"isFallback":39,"teaser":183,"coverFit":37,"coverPosition":37,"chronicle":184,"realm":37,"ready":38},"p4ch16","Luis III y Carlomán II: dos reyes frente a los vikingos (879–884)","/assets/covers/cover-p4ch16.jpg","Après 879, deux rois et un royaume sous pression viking ; le pouvoir se joue aussi chez les grands.","879 à 884",{"id":186,"title":187,"periodId":5,"thumbnailUrl":188,"thumbnailArtworkId":37,"hasEn":38,"isFallback":39,"teaser":189,"coverFit":37,"coverPosition":37,"chronicle":190,"realm":37,"ready":38},"p4ch17","Carlos el Gordo: unidad carolingia y crisis del poder (884–888)","/assets/covers/cover-p4ch17.jpg","Le siège de Paris (885–886) met à nu la crise du pouvoir carolingien, jusqu’à la rupture de 887–888.","884 à 888",{"id":192,"title":193,"periodId":5,"thumbnailUrl":194,"thumbnailArtworkId":37,"hasEn":38,"isFallback":39,"teaser":195,"coverFit":37,"coverPosition":37,"chronicle":196,"realm":37,"ready":38},"p4ch18","Eudes: el rey robertiano y la guerra del prestigio (888–898)","/assets/covers/cover-p4ch18.jpg","Eudes impose une royauté robertienne par sacres, alliances et victoires, face à Charles le Simple.","888 à 898",{"id":198,"title":199,"periodId":5,"thumbnailUrl":200,"thumbnailArtworkId":37,"hasEn":38,"isFallback":39,"teaser":201,"coverFit":37,"coverPosition":37,"chronicle":202,"realm":37,"ready":38},"p4ch19","Carlos el Simple: compromiso normando, ambiciones imperiales y caída (898–929)","/assets/covers/cover-p4ch19.jpg","Retour carolingien : compromis de 911, axe lotharingien, ambitions impériales, puis déposition et captivité.","898 à 929",{"id":204,"title":205,"periodId":5,"thumbnailUrl":206,"thumbnailArtworkId":37,"hasEn":38,"isFallback":39,"teaser":207,"coverFit":37,"coverPosition":37,"chronicle":208,"realm":37,"ready":38},"p4ch20","Roberto I: el rey robertiano de la guerra civil (922–923)","/assets/covers/cover-p4ch20.jpg","Règne bref et décisif : sacre de 922, guerre civile, mort à Soissons et transition vers Raoul.","922 à 923",{"id":15,"title":16,"periodId":5,"thumbnailUrl":42,"thumbnailArtworkId":37,"hasEn":38,"isFallback":39,"teaser":210,"coverFit":37,"coverPosition":37,"chronicle":40,"realm":37,"ready":38},"Règne de Raoul : arbitrer entre princes, stabiliser la Normandie, puis succession carolingienne (936).",{"id":212,"title":213,"periodId":5,"thumbnailUrl":214,"thumbnailArtworkId":37,"hasEn":38,"isFallback":39,"teaser":215,"coverFit":37,"coverPosition":37,"chronicle":216,"realm":37,"ready":38},"p4ch22","Luis IV «de Ultramar»: retorno carolingio y guerra de los príncipes (936–954)","/assets/covers/cover-p4ch22.jpg","Restauration carolingienne : rivalité avec Hugues le Grand, crise lotharingienne, capture de 945, puis consolidation.","936 à 954",{"id":218,"title":219,"periodId":5,"thumbnailUrl":220,"thumbnailArtworkId":37,"hasEn":38,"isFallback":39,"teaser":221,"coverFit":37,"coverPosition":37,"chronicle":222,"realm":37,"ready":38},"p4ch23","Lotario y Luis V: el final de los carolingios (954–987)","/assets/covers/cover-p4ch23.jpg","Lothaire et Louis V : guerre avec l’Empire, crise lotharingienne, mort de 987 et bascule capétienne.","954 à 987",1778543073402]